Trung Tâm Luyện Thi Đại Học

Câu 1:    Xà phòng hóa hoàn toàn 3,7 gam HCOOC₂H₅ bằng một lượng vừa đủ dung dịch NaOH đun nóng. Cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được m gam muối khan. Giá trị của m là bao nhiêu?

☀ Trả lời: ☐ ☐ ☐ ☐.

Lời giải:

Trả lời: 3,4

HCOOC₂H₅ + NaOH → HCOONa + C₂H₅OH

mHCOONa = 3,7.68/74 = 3,4 gam

Câu 2:    Thuỷ phân hoàn toàn m gam methyl acetate bằng dung dịch NaOH đun nóng thu được 8,2 gam muối. Giá trị của m là bao nhiêu?

☀ Trả lời: ☐ ☐ ☐ ☐.

Lời giải:

Trả lời: 7,4

CH₃COOCH₃ + NaOH  \( \xrightarrow{{}} \) CH₃COONa (0,1 mol) + CH₃OH

 \( \xrightarrow{PTHH}\text{ }{{\text{n}}_{C{{H}_{3}}COOC{{H}_{3}}}}\text{ = }{{\text{n}}_{C{{H}_{3}}COONa}}\text{ = 0,1 mol }\xrightarrow{{}}\text{ }{{\text{m}}_{C{{H}_{3}}COOC{{H}_{3}}}}\text{ = 7,4 gam} \)

Câu 3:    Thủy phân hoàn toàn 14,8 gam ester đơn chức X bằng dung dịch NaOH dư, đun nóng, thu được 16,4 gam muối Y và m gam alcohol Z. Giá trị của m là bao nhiêu?

☀ Trả lời: ☐ ☐ ☐ ☐.

Lời giải:

Trả lời: 6,4

RCOOR’ + NaOH  \( \xrightarrow{{}} \) RCOONa + R’OH

 \( \xrightarrow{{}}\text{ }\frac{14,8}{R+R’+44}\text{ = }\frac{16,4}{R+67}\text{ }\xrightarrow{{{m}_{RCOONa}}>{{m}_{RCOOR’}}}\text{ R }\!\!’\!\!\text{ = 15(C}{{\text{H}}_{\text{3}}}\text{); R = 15(C}{{\text{H}}_{3}}\text{)} \)

 \( \xrightarrow{PTHH}\text{ }{{\text{n}}_{C{{H}_{3}}OH}}\text{ = }{{\text{n}}_{C{{H}_{3}}COONa}}\text{ = 0,2 mol }\xrightarrow{{}}\text{ }{{\text{m}}_{C{{H}_{3}}OH}}\text{ = 6,4 gam} \)

Câu 4:    Thuỷ phân hoàn toàn 8,8 gam ester đơn chức, mạch hở X với 100 mL dung dịch KOH 1 M (vừa đủ) thu được 4,6 gam một alcohol Y. Tên gọi của X là

A. ethyl formate.              B. ethyl propionate.

C. ethyl acetate.                 D. propyl acetate.

Lời giải:

Chọn C

\(RCOOR’\text{ + KOH (0,1) }\xrightarrow{{}}\text{ RCOOK (0,1) + R }\!\!’\!\!\text{ OH (0,1)}\)

\(\xrightarrow{{}}\text{ }\left\{ \begin{align} & {{\text{M}}_{R’OH}}\text{ = 46 }\to \text{ R }\!\!’\!\!\text{ = 29 (}{{\text{C}}_{2}}{{\text{H}}_{5}}\text{)} \\ & {{\text{M}}_{RCOO{{C}_{2}}{{H}_{5}}}}\text{ = 88 }\to \text{ R = 15 (C}{{\text{H}}_{3}}\text{)} \\\end{align} \right.\text{ }\xrightarrow{{}}\text{ X: C}{{\text{H}}_{3}}COO{{C}_{2}}{{H}_{5}}\text{ (ethyl acetate)}\)

Câu 5:    X là một ester no đơn chức, có tỉ khối hơi so với CH₄ là 5,5. Nếu đem đun 2,2 gam X với dung dịch NaOH dư thì thu được 2,05 gam muối. Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A. CH₃COOC₂H₅.         B. HCOOCH₂CH₂CH₃.

C. C₂H₅COOCH₃.          D. HCOOCH(CH₃)₃.

Lời giải:

Chọn A

\({{d}_{X/C{{H}_{4}}}}\text{ = 5,5 }\to \text{ }{{\text{M}}_{X}}\text{ = 88 }\to \text{ }{{\text{n}}_{X}}\text{ = 0,025 mol}\)

\(\begin{align} & RCOOR’\text{ + NaOH }\to \text{ RCOONa + R }\!\!’\!\!\text{ OH} \\ & \text{ 0,025 mol  }\to \text{   0,025 mol} \\ \end{align}\) \(\xrightarrow{{}}\left\{ \left. \begin{align} & {{M}_{RCOONa}}\text{ = 2,05/0,025 = 82 }\to \text{ R = 15 (C}{{\text{H}}_{\text{3}}}\text{)} \\ & {{M}_{X}}\text{ = 15 + 44 + R }\!\!’\!\!\text{ = 88 }\to \text{ R }\!\!’\!\!\text{ = 29 (}{{\text{C}}_{2}}{{\text{H}}_{5}}\text{)} \\ \end{align} \right\} \right.\text{ }\xrightarrow{{}}\text{ }CTCT\text{ X: C}{{\text{H}}_{3}}COO{{C}_{2}}{{H}_{5}}\)

Câu 6:    Cho 20 gam một ester X (có phân tử khối là 100 đvC) tác dụng với 300 mL dung dịch NaOH 1 M. Sau phản ứng, cô cạn dung dịch thu được 23,2 gam chất rắn khan. Công thức cấu tạo của X là

A. C₂H₅COOCH=CH₂.  B. CH₂=CHCH₂COOCH₃.

C. CH₂=CHCOOC₂H₅.  D. CH₃COOCH=CHCH₃.

Lời giải:

Chọn A

\(\underbrace{RCOOR’}_{\text{0,2}}\text{ + }\underbrace{\text{NaOH}}_{\text{0,3}}\text{ }\xrightarrow{{}}\text{ 23,2 gam }\left\{ \begin{align} & RCOONa\text{ (0,2)} \\ & \text{NaOH (0,1)} \\\end{align} \right.\text{ + R }\!\!’\!\!\text{ OH}\)

\(\Leftrightarrow \text{ 23,2 = 0,2*(R + 67) + 0,1*40 }\to \text{ R = 29 (}{{\text{C}}_{2}}{{\text{H}}_{5}}\text{) }\to \text{ CTCT X: }{{\text{C}}_{2}}{{H}_{5}}COO\text{CH=C}{{\text{H}}_{\text{2}}}\)

Câu 7:    Ester X có tỉ khối hơi so với He bằng 21,5. Cho 17,2 gam X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được dung dịch chứa 16,4 gam muối. Công thức của X là

A. HCOOC₃H₅.              B. CH₃COOC₂H₅.   

C. C₂H₃COOCH₃.          D. CH₃COOC₂H₃.

Lời giải:

Chọn D

\({{d}_{X/He}}\text{ = 2,15 }\to \text{ }{{\text{M}}_{X}}\text{ = 21,5*4 = 86 }\to \text{ }{{\text{n}}_{X}}\text{ = 0,2 mol}\)

\(RCOOR’\text{(0,2) + NaOH }\xrightarrow{{}}\text{ RCOONa (0,2) + R }\!\!’\!\!\text{ OH}\)

\(\xrightarrow{{}}\text{ }\left\{ \begin{align} & {{M}_{RCOONa}}\text{ = }16,4/0,2\text{ = 82 }\to \text{ R = 15 (C}{{\text{H}}_{\text{3}}}\text{)} \\ & {{M}_{X}}\text{ = 15 + 44 + R }\!\!’\!\!\text{ = 86 }\to \text{ R }\!\!’\!\!\text{ = 27 (}{{\text{C}}_{2}}{{\text{H}}_{3}}\text{)} \\ \end{align} \right\}\text{ }\xrightarrow{{}}\text{ }CTCT\text{ X: C}{{\text{H}}_{3}}COO{{C}_{2}}{{H}_{3}}\)

Câu 8:    Xà phòng hóa hoàn toàn 8,8 gam ester X có công thức phân tử C₄H₈O₂ bằng một lượng dung dịch NaOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 6,8 gam muối và một alcohol bậc hai. Tên gọi của X là

A. Methyl propionate.   B. Ethyl acetate.               

C. Propyl formate.        D. Isopropyl formate.

Lời giải:

Chọn D.

n muối = nX = 0,1 → M_X = 6,8/0,1 = 68 → X là HCOONa

Sản phẩm còn lại là alcohol bậc hai nên X có cấu tạo HCOOCH(CH₃)₂ (Isopropyl formate)

Câu 9:    Đun nóng 0,1 mol một ester đơn chức X với 135 mL dung dịch NaOH 1M đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được ethyl alcohol và 8,2 gam rắn khan. Công thức cấu tạo của X là :

A. CH₃COOC₂H₅.          B. HCOOCH₃.                  

C. HCOOC₂H₅.              D. C₂H₃COOC₂H₅.

Lời giải:

Chọn C.

nNaOH = 0,135 → Chất rắn gồm RCOONa (0,1) và NaOH dư (0,035)

m rắn = 0,1(R + 67) + 0,035.40 = 8,2

→ R = 1: H-

Công thức cấu tạo của X là HCOOC₂H₅.

Câu 10:  Ester X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với oxygen bằng 2,75. Đun nóng 6,6 gam X với 52 gam dung dịch NaOH 10%, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được phần rắn có khối lượng 8,35 gam và phần hơi chứa alcohol Y. Tổng số nguyên tử trong phân tử Y là bao nhiêu?

☀ Trả lời: ☐ ☐ ☐ ☐.

Lời giải:

Trả lời: 9.

M_X = 2,75.32 = 88 → X là C₄H₈O₂

nX = 0,075; nNaOH = 0,13 → Chất rắn gồm RCOONa (0,075) và NaOH dư (0,055)

m rắn = 0,075(R + 67) + 0,055.40 = 8,35

→ R = 15: CH₃–

Muối là CH₃COONa → X là CH₃COOC₂H₅

→ Y là C₂H₅OH (tổng 9 nguyên tử trong mỗi phân tử)